MUSTAFA YALÇIN’la Mut Folkloru Üzerine…

Paylaş
 

Mut’un kültürel geçmişinde folklor çok önemli bir yer tutar. Mutlular için folklor demek, halkoyunları demek; apayrı bir anlam taşır. Folklor bir yerlerden yaşamlarına dokunmuştur Mutluların. Orta yaşın üstündeki hemen hemen her Mutlu; çocukluğunda, gençliğinde folklorla haşır neşir olmuştur mutlaka. Gerek halkoyunları ekibinde oynamış, gerek o ekipte çalışmalar yapmış, gerekse ilgi ve sevgi duymuştur. Eskisi kadar olmasa da bu ilgi ve sevgi, günümüzde de halen devam etmektedir.

İşte 72 yaşındaki Mutlu hemşerimiz Mustafa Yalçın da, çocukluğunda ve gençliğinde folklor ateşine tutulanlardan. Mut’un ilk folklor ekibinin kuruluşunda yer alanlardan birisi Mustafa Yalçın abimiz; Mut folklor tarihinin kilometre taşlarından…

1963 yılında, 10 arkadaşıyla beraber Mut’un ilk folklor ekibini kurmuş Mustafa abi. Askere gidene kadar yıllarca folklorun içinde kalmış; Mut’taki Karacaoğlan Şenlikleri ve Kayısı Bayramlarında halkoyunları ekibiyle oynamış. Mut dışında da festivallere katılmışlar, hatta yurtdışına bile gitmişler gösteri yapmaya. Mustafa abi, folklordan hatırı sayılır paralar da kazanmış askere gitmeden önce. Ankara ve İstanbul’da gazinolarda sahne almışlar ekibiyle. O zamanların en ünlü, tanınmış, önde gelen sanatçılarıyla aynı sahneyi paylaşmışlar. Bunlar arasında, Türkiye’nin en büyük sanatçılarından olan Sanat Güneşimiz Zeki Müren’le bile sahneye çıkmışlar, aynı havayı solumuşlar onunla. Hatta renk programlarında Zeki Müren’in tercihi olmuşlar.

Evet, bunun gibi birçok anı ve anekdot var Mustafa abinin. Bunların bir kısmını siz okurlarımızla paylaşmak, Mut folklor tarihine de bir not düşmek istedik ve kendisiyle bir söyleşi gerçekleştirdik.

Söyleşimize geçmeden önce bir konunun daha altını çizelim; bunun izlerini söyleşimizde hissedeceksiniz zaten. Şu sıralar hastalıklarla da mücadele eden Mustafa Yalçın abimiz; biraz kırgın, biraz buruk, biraz sitemkar. Nedenini söyleşimizde bulacaksınız.

İyi okumalar.

 

Mehmet GÜRBÜZ: Merhaba Mustafa abi. Öncelikle okuyucularımız için kendinizi kısaca tanıtabilir misiniz?  

Mustafa YALÇIN: 1945 Mut Doğumluyum. Ziraat Bankası emeklisiyim. Mut folklor ekibinin kuruluşunda emeği geçenlerden biriyim.

Abi, sizin Mut’un ilk folklor ekibi içinde yer aldığınızı ve buna emek verdiğinizi öğrendik. Bu serüven nasıl başladı abi, ilk ekipte kimler vardı?

1963 senesinde Ramazan Gerez ve Oktay Atalay liderliğinde folklor ekibini kurduğumuzda 10 arkadaştık.

Ramazan (Gerez), Oktay (Atalay) abigil folklor çalışması yapıyorlarmış. Bir gün bizde seyredelim, diye gittik. Benim rahmetlik babam, Ali amcam Mut’ta en güzel zeybeği oynayan iki kişiymiş. Artık demek ki damarlarımızda bizim de varmış öyle bir şey. Oktay abi, Mustafa senin baban çok güzel zeybek oynardı, derdi. Haydi dedi, geç şuraya sende oyna. Böylelikle folklora başlamış olduk.

İlk folklor ekibinde Ramazan Gerez, Oktay Atalay, Haşim Ünsal, Raşit Canca, Mustafa Yalçın, şarkıcı Muzaffer Ayırkan, çalgılarda Sabri Aydoğan (klarnet) ve Şevket Örs (davul) vardı.

Folklora başlarken, folklor öyle ters bir şey ki! Bizler hep oynarken sol ayağımızla oynardık, bir şey bilmediğimizden; ama folklora başladın mı her şey sağ ayağınla başlıyor. Onun için ben folklor çalışması da yaptırdım arkadaşlara. İçinde benim kayınbiraderim de vardı, küstü mesela. Bir türlü sol ayağını değiştirip sağ ayağını vuramadı. O zaman kayınbiraderim de değil, Mehmet dedim, sen bu işi beceremeyeceksin. Bana hatta kırgın gitti, folklor ekibinden ayrılırken.

Peki abi, sonrasında nasıl gelişti olaylar?  

Ben, Oktay abi, Ramazan abi, Haşim Ünsal, Raşit Canca 1963 senesinde Mut’taki ilk Karacaoğlan Şenlikleri ve Kayısı Bayramında tertiplemede büyük emeklerimiz geçti. O seneden sonra da her yıl folklor ekibiyle beraber elimizden geldiği kadar Mut’a hizmet etmek için uğraştık.

Bu arada bazı festivallere katıldık. Mut dışında ilk gösterimizi Karaman Dil Bayramında yaptık. 68 senesinde Erzurum Festivaline gittik. 71 senesinde Nasrettin Hoca Festivaline gittik, Akşehir’e. Aslında folklorun kaynağı festivallerdir yani. Folklorun hakiki ne olduğunu öğrenmek istiyorsan, festivallere gideceksin. Bütün Türkiye’nin dört bir tarafından gelen folklor ekipleri, gerçek olarak folklor oyunları oynardı.

1963 senesinde Rahmetli Belediye Başkanı Yahya İnanıcı, sizi Ankara’ya götüreceğim, dedi. Ve profesyonel folklorcularla Yahya Beyin sayesinde başladık. Ankara’ya gittik. Yahya Bey bizi bir de Almanya’ya götürdü. 1,5 – 2 ay filan Almanya turnesi yaptık. Hayal edemeyeceğimiz bir dış seyahat oldu bizim için. Ankara dönüşü ben askere gittim, askerden dönüşte İstanbul’da 2 – 2,5 seneye yakın çalıştım. Velhasıl sonradan ister istemez koptuk folklordan, belli bir süre geçince.

Folkloru kurduğunuzda halkın yaklaşımı, ilgisi, alakası nasıldı abi?

Bizim folklor kurulmadan önce Silifke folklor ekibi gelirdi, Çınaraltı’nda gösteri yapardı bazen. Bütün Mut oraya akardı. Halkın öyle bir sevgisi vardı. Bizler birazda halkın bu sevgisinden dolayı rahat çalıştık.

Mut dışında İlk gösterimizi Karaman Dil Bayramında yaptık. Karaman’dan bize haberi geldi; Urfani türküsünü oyun yapmadan gelmesinler. Ve ilk defa biz o zaman Urfani türküsünü oyun haline getirdik, Karaman’a öyle gittik. Benim teyzemin oğlu Ahmet Küçük’ü maskot olarak götürdük yanımızda. Silifke Lisesinin de folklor ekibi vardı orada. Ahmet Küçük sahnede oynarken Silifke folklor ekibinin elemanları bütün kaşıkları kırdılar; Ahmet’i alkışlayacağız, diye. Ve bizim program bittikten sonra, bizim kaşıkları bizden ödünç istediler. Yani öyle bir sevgi vardı folklorda.

Biz Ankara, İstanbul’a gittiğimiz zamanlarda halkın çok büyük aşırı sevgisiyle karşılaştık. Mesela çalıştığımız aile bahçesinde gazinonun sahibi Malatyalı bir kadındı. Bize derdi ki, sizin her kadınlar matinesinde en az 7 -8 tane masanız var, derdi. Bizim sayemizde gelecek olan.

Mustafa abi, Ankara ve İstanbul maceralarınızdan da biraz bahsedebilir misiniz?

10 yıl ben dışarıda çalıştım. Türkiye’de çeşitli sanatçılarla, Türkiye’nin en büyük sanatçılarıyla çalıştık. Zeki Müren’le, Behiye Aksoy’la aynı sahneyi paylaştık. Bunlar bizim için gurur vesilesi. Türkiye’nin en büyük sanatçısı Zeki Müren, tercih olarak bizi istedi gazinodaki programında. Bizi gazinolar renk programlar olarak isterdi. Nuri Sesigüzel ilk programa başladığı zamanlar Ankara’da aynı gazinoda beraber çalıştık. Çok çeşitli sanatçılarla çalıştık. Mediha Demirkıran, Sevim Çağlayan, Sevim Tanyürek. Türkiye’nin kalburüstü bütün sanatçılarıyla çalıştık. Bunlar kimsenin aklına gelmeyecek şeyler.

Benim geçim kaynağım folklor değildi. Bizimkisi sadece amatörce bir sevgiydi. Ama ben profesyonelce de parada kazandım. Askere gittim, kimseden beş kuruş para istemedim. Evlendim, kimseden para istemedim. Ben folklordan kazandığım paralarla bunları gerçekleştirdim. İstanbul’da, Ankara’da kazandım. Ben İstanbul’da 2,5 sene çalıştım, 25 – 30 milyar lira para kazandım. Yani o kadar güzel işimiz vardı bizim. Bunlar olmasaydı; benim babamın, annemin durumu iyi değildi. Fakir bir aile çocuğuyum. Onların doğru dürüst işi yoktu, gücü yoktu. Onlara yük olmadan askere de gittim geldim, evlendim, iş güç sahibi oldum. Çoluk çocuk sahibi olduk. Ve artık dedik buna bir nokta koymak lazım. Bıraktık, sonra memuriyete başladık.

Mustafa abi, folklor yaşamında birçok anı biriktirmişsindir mutlaka. Bunlardan unutamadığın, aklına geleni bizimle paylaşır mısın abi?

Ankara’da ilk zamanlar belli semtlere çadırlar kurulurdu. Tahtadan sahneler falan yapılırdı. Düğün salonlarından olsun, kurulan çadırlardan olsun, organizatörler aracılığıyla büyük teklifler gelirdi. Biz Ankara’da bir dakika boş durmazdık. Gecenin saat 12’sine, 1’ine, 3’üne kadar; oradan oraya koştururduk. Bir gün çadırda gece tertip etmişler. Oyun oynarken nasıl olduysa ayağım kaydı düştüm. O anda oyun devam ediyor; ben ters takla attım, kalktım, tekrar oyuna başladım. Ama hiç belli olmadı. Millet ne zannetti, bu oyunun içerisinde bir figür zannetti. Halktan bir alkış bir alkış.

Abi son olarak neler söylemek istersin?   

Mut’ta ilk folklor ekibini kuranlardan olarak, folklorla ilgili çok güzel günlerimiz geçti. Belli bir süre sonra, memuriyete girince folklor ekibiyle ilişkimiz kesilmese bile, ister istemez Mut’tan ayrı kaldığımız 10 yıl var bu senelerin içerisinde; bazı arkadaşlarımız folklorla ilgilendiler, onlarda sağolsunlar emekleri geçti. Bunları hiçbir zaman için inkar edemeyiz. Mut’ta folklorla uğraşan arkadaşlardan bazılarına folkloru ben öğrettim. Elimle masayı çaldım, ağzımla türkü söyledim. Kimseyi suçlamak için söylemiyorum; ama benim en fazla zoruma giden nokta, hiçbir zaman için Mut’ta folklorla uğraşan arkadaşlardan, folklorda emeği geçenler diye bizlerin isimleri hiçbir zaman anılmadı. İnsanın gücüne giden nokta bu oluyor. Değilse benim orada ismimin geçmesi filan bir şey değil yani. Ama gönül ne isterdi; folklora bizim de bir emeğimiz geçmiş, bunda da bizim adımızı ansalardı, hatıra olarak kalabilir. İnsan bir yerde bazen bekliyor. Mustafa Yalçın’ın da bize çok emeği geçti, bunlar zor bir şey değil. Folkloru kendine maletmek, hiçbir zaman kimseye bir şey kazandırmaz. Ben Mut’ta kaç kişi varsa, hepsinden bahsetsem, onlar da sevinir, ben de sevinirim. Folklora emeği geçenleri neden inkar edeyim ben. Ama bizler bu ilgiyi görmedik yaşayamadık. İçimde bir ukde olarak da kaldı. Bu zamana kadar folklor geldi; ne şekilde geldi, nasıl geldi. Velhasıl gönlüm biraz kırık olsa bile, boş ver diyorsun.

Mustafa abi, bu güzel söyleşi için ve verdiğiniz bilgiler için çok teşekkür ediyorum.

Ben teşekkür ederim.

mut ilk folklor ekibi

Mut’un İlk Folklor Ekibi

folklor 2 nolu foto

1964 Ankara TRT Türk Müziği Sanatçılarının ortaklaşa açtıkları gazinoda

folklor 3 nolu foto

Aynı gazinoda çalışan küçük çocuk sanatçılar

folklor 4 nolu foto

Karaman Dil Bayramında

Bu yazı 2489 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

Yorum yazmak için giriş yapmalısın

YAZAR HAKKINDA

Facebook’ta Bizi Bulun
REKLAMLAR
ASTROLOJİ
  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU
BOĞA BURCU YORUMU
İKİZLER BURCU YORUMU
YENGEÇ BURCU YORUMU
ASLAN BURCU YORUMU
BAŞAK BURCU YORUMU
TERAZİ BURCU YORUMU
AKREP BURCU YORUMU
YAY BURCU YORUMU
OĞLAK BURCU YORUMU
KOVA BURCU YORUMU
BALIK BURCU YORUMU